3D Yazıcı Bakımı: Haftalık ve Aylık Periyodik Bakım Takvimi

3D yazıcı bakımı; tablayı ve nozulu temiz tutmak, hareketli parçaları yağlamak, kayış gerginliğini ve vida sıkılığını kontrol etmek, fanları tozdan arındırmak ve aşınan parçaları zamanında değiştirmekten oluşur. Bu işlerin bir kısmı her baskıdan önce, bir kısmı haftalık ya da aylık, bir kısmı da birkaç ayda bir yapılır. Düzenli bakım, baskı hatalarının çoğunu daha ortaya çıkmadan önler. Bu yazıda pratik bir bakım takvimi veriyoruz.

Yazıcının hangi sıklıkla bakıma ihtiyaç duyduğu, ne kadar çalıştığına ve hangi malzemeleri bastığına bağlıdır. Her gün saatlerce çalışan bir yazıcı ile ayda birkaç kez kullanılan bir yazıcının takvimi aynı olmaz. Aşağıdaki aralıkları başlangıç noktası olarak kullan, kendi yazıcının kılavuzundaki önerilerle birleştir. Kılavuzla çeliştiği yerde üreticinin önerisi esas alınır.

Güvenlik önce gelir

Bakıma başlamadan önce birkaç kurala uy:

• Vida sıkma, kayış ayarı, fan temizliği gibi işlerde yazıcıyı kapat ve fişini çek.
• Nozul ve tabla, kapattıktan sonra da bir süre sıcak kalır. Dokunmadan önce soğumasını bekle.
• Sıcak nozulla yapılması gereken işlerde (filament değiştirme, nozul sökme) eldiven ve uygun anahtar kullan, kabloları zorlama.
• Yazıcının elektrik kutusunu ve güç kaynağını açman gerekiyorsa bunu bilgin yoksa yapma; kılavuza ya da üreticinin desteğine başvur.

Her baskıdan önce

Bu kontroller bir dakikadan kısa sürer ama baskıların büyük kısmını kurtarır.

• Tabla yüzeyini kontrol et: Parmak izi, yağ ya da eski baskı kalıntısı varsa izopropil alkolle sil.
• Nozul ucuna bak: Ucunda yanmış plastik birikintisi varsa nozul sıcakken pirinç bir fırçayla dikkatlice temizle.
• Filamenti kontrol et: Makaranın rahat döndüğünden, telin dolanmadığından emin ol.
• Baskı alanını boşalt: Tablanın üzerinde ya da hareket yolunda bir şey kalmamalı.

Yapışma sorunlarının neredeyse hepsi kirli tablayla başlar. Ayrıntılı çözüm yolları için ilk katman yapışmıyor yazısına bakabilirsin.

Haftalık bakım

Düzenli kullanılan bir yazıcıda haftada bir şunlara göz at:

• Toz ve plastik kırıntıları: Tablanın altında, ray ve millerin çevresinde biriken kırıntıları yumuşak bir fırça ya da elektrikli süpürgeyle temizle.
• Kayışlar: Kayışa hafifçe bastır. Gevşek ve sarkık olmamalı, ama tel gibi gergin de olmamalı. Kayışın dişlerinde aşınma, kenarında yıpranma var mı bak.
• Tabla yüzeyi derin temizlik: Alkolün çıkaramadığı filmi, yüzey uygunsa ılık su ve bulaşık deterjanıyla yıka. Bu yöntemin yüzeyine uygun olup olmadığını üreticinin açıklamasından kontrol et.
• Ses ve titreşim: Daha önce duymadığın bir tıkırtı, sürtünme ya da cızırtı fark edersen kaynağını bul.

Aylık bakım

Yağlama

Doğrusal raylar, düz miller ve Z eksenindeki trapez vidalar zamanla kurur ya da toz tutar. Kuru hareketli parçalar hem gürültü yapar hem de aşınır.

• Önce eski yağı ve tozu temiz bir bezle sil.
• Üreticinin önerdiği yağ ya da gres türünü kullan. Raylar, miller ve vidalar için farklı ürünler önerilebilir.
• Az miktarda uygula, ekseni birkaç kez baştan sona hareket ettirerek yay, fazlasını sil. Fazla yağ toz toplar.

Bazı yazıcılarda kendinden yağlamalı yataklar ya da yağlanmaması gereken parçalar bulunur. Hangi parçanın yağlanacağını mutlaka kılavuzdan kontrol et.

Vida ve bağlantı kontrolü

Titreşim zamanla vidaları gevşetir. Özellikle hızlı baskı yapan yazıcılarda bu daha sık olur.

• Gövde bağlantılarını, tabla taşıyıcısını, hotend bağlantısını ve motor bağlantılarını kontrol et.
• Vidaları sıkarken zorlama. Plastik parçaya giren vidalar fazla sıkılırsa yuvasını bozar.
• Tekerlekli yazıcılarda eksantrik somunların ayarını kontrol et; tekerlek ray üzerinde boşluksuz ama zorlanmadan dönmelidir.

Gevşek bir kasnak ya da kayış, baskının ortasında katmanların yana kaymasına neden olabilir. Bu sorunu katman kayması yazısında ayrıntılı anlattık.

Fanlar

Hotend soğutma fanı ve parça soğutma fanı toz ve ipliksi plastik toplar. Fan yavaşladığında hotend'in soğuk tarafı ısınır ve tıkanma riski artar.

• Fanların kanatlarını yumuşak bir fırçayla temizle.
• Fan yuvasında sıkışmış plastik iplik varsa çıkar.
• Elektronik kutusunun ve güç kaynağının fanı da toz toplar; yazıcı kapalıyken dışarıdan temizle.

Birkaç ayda bir

• Nozul: Nozul zamanla aşınır, özellikle karbon fiberli, parıltılı ya da karanlıkta parlayan filamentler pirinç nozulu hızla aşındırır. Aşınmış nozulda çizgiler düzensizleşir ve ölçüler kayar. Değiştirme adımları nozul nasıl değiştirilir yazısında.
• Ekstrüder dişlisi: Filamenti kavrayan dişlinin dişlerinde plastik tozu birikir. Küçük bir fırçayla temizle; dişler aşınmışsa değiştir.
• PTFE boru: Hotend'e giren boru ucu ısıyla zamanla bozulabilir. Uç kararmış ya da ezilmişse düz bir kesimle kısalt veya yenisiyle değiştir.
• Kablolar: Hareketli kablolarda kırılma, ezilme ya da açılmış bağlantı olup olmadığına bak. Hasarlı kablo kullanmaya devam etme; ısıtıcı ve termistör kabloları özellikle önemlidir.
• Tabla yüzeyi: Kaplaması aşınmış, çizilmiş ya da artık yapışmayan yüzeyi değiştir.

Bakım takvimi tablosu

Kullanım yoğunluğun yüksekse aralıkları kısalt. Yazıcı uzun süre kullanılmadıysa ilk baskıdan önce haftalık ve aylık kontrolleri birlikte yap.

Bakımda sık yapılan hatalar

• Aşırı yağlamak: Yağ toz toplayarak macuna döner ve hareketi zorlaştırır.
• Kayışı aşırı germek: Motor ve kasnak yataklarını zorlar, ses yapar.
• Soğuk nozulu kurcalamak: Soğuk plastik sertleşmiştir; nozulu sökmek ya da temizlemek için uygun sıcaklığı bekle.
• Sert aletle tabla kazımak: Kaplamayı çizer ve yüzeyin ömrünü kısaltır.
• Değişikliği not etmemek: Hangi parçayı ne zaman değiştirdiğini yazarsan sonraki sorunu çok daha hızlı bulursun.

Basit bir defter ya da telefon notu bile yeterlidir: tarih, yapılan iş, kullanılan malzeme. Bir sorun tekrar ettiğinde bu kayıt en iyi ipucundur.

Bakım ve gürültü

Kuru raylar, gevşek kayışlar ve tozlu fanlar yazıcının sesini belirgin şekilde artırır. Yazıcın eskisinden daha gürültülü çalışıyorsa önce bakım listesini uygula. Gürültünün diğer nedenleri için yazıcı gürültüsü yazısına bakabilirsin.

Nozul tıkanmasının en sık nedenlerinden biri de bakım eksikliğidir: kirli fan, yıpranmış PTFE boru ya da nozul ucunda birikmiş plastik. Tıkanma belirtileri ve çözümü için nozul tıkanması yazısını okuyabilirsin.

Uğraşmadan bitmiş bir ürün istiyorsan mağazamızı inceleyebilir, aklındaki parça için özel sipariş formu üzerinden bize yazabilirsin.