3D Yazıcı Gürültüsü Nasıl Azaltılır? Fan, Takoz ve Kasa

3D yazıcı gürültüsü en çok fanlardan, adım motorlarından ve yazıcının titreşimini masaya aktarmasından gelir. Gürültüyü azaltmak için yazıcıyı ağır ve sağlam bir zemine titreşim takozlarıyla koy, yıpranmış veya sesli fanları değiştir, sessiz sürücülerin ve yazıcıdaki sessiz modun avantajından yararlan, eksenlerin bakımını yap ve gerekirse yazıcıyı bir kasaya al. Bu adımlar sesi tamamen yok etmez ama evde rahatsız etmeyecek seviyeye indirebilir.

Yazıcı gürültüsü tek bir kaynaktan gelmez. Fanların uğultusu, motorların vızıltısı, hızlı hareketlerde çerçevenin titreşimi ve zaman zaman yatakların gıcırtısı birbirine karışır. Hangi sesin baskın olduğunu bulmak, en etkili çözümü seçmenin ilk adımıdır. Yazıcı seçme aşamasındaysan, ses seviyesi de 3D yazıcı alırken dikkat edilmesi gerekenler arasında yer alır.

Sesin kaynağını bul

Yazıcıyı farklı durumlarda dinleyerek kaynağı ayırt edebilirsin:

Son satır bir gürültü sorunu değil, bir arıza belirtisidir. Ayrıntılar ekstrüder tık tık sesi yazısında.

1. Zemini ve titreşimi düzenle

Yazıcının ürettiği titreşim masaya geçtiğinde masa bir hoparlör gibi sesi büyütür. Bu, en ucuz ve çoğu zaman en etkili iyileştirmedir.

• Ağır ve sağlam bir zemin: Yazıcıyı ince bir masa yerine ağır bir tezgaha ya da kalın bir taş veya beton plaka üzerine koy. Kütle titreşimi sönümler.
• Titreşim takozları: Yazıcının ayaklarının altına kauçuk veya silikon takozlar koy. Takozların yazıcıyı sallayacak kadar yumuşak olmaması gerekir; aşırı yumuşak takozlar baskı kalitesini bozabilir.
• Sönümleme katmanı: Ağır bir plakanın altına köpük veya kauçuk bir altlık eklemek, kalan titreşimi masadan ayırır.
• Duvardan uzaklaştır: Yazıcı duvara yaslıysa titreşim duvara da geçer.

Titreşim yalnız gürültü değil, baskı kalitesi sorunu da yaratır. Yüzeydeki dalgalı izler için ghosting ve titreşim izleri yazısına bakabilirsin.

2. Fanları elden geçir

Fanlar, yazıcı hareket etmezken bile duyulan ana ses kaynağıdır.

• Temizlik: Tozlanmış fan kanatları dengesiz döner ve daha fazla ses çıkarır. Yazıcı kapalıyken fırçayla temizle.
• Yıpranmış fan: Tıkırdayan, titreyen veya ses tonu değişen fanlar zamanla bozulur. Aynı boyut, voltaj ve hava akışı değerlerinde, kaliteli yataklı bir fanla değiştirmek sesi belirgin şekilde azaltır.
• Hava akışından taviz verme: Daha sessiz ama daha zayıf bir fan, özellikle hotend fanında, ısı sürünmesine ve tıkanmaya yol açar. Fan değiştirirken hava akışı değerini orijinal fanın altına düşürme.
• Parça soğutma fanı: Dilimleyiciden ayarlanır. PLA dışındaki malzemelerde fanı gereğinden yüksek çalıştırmamak hem sesi hem baskı sorunlarını azaltır.

Elektrik bağlantısı olan bir parçayı değiştirmeden önce yazıcıyı kapat ve fişini çek. Güç kaynağının içini açma; bu parça şebeke gerilimi taşır ve tehlikelidir. Güç kaynağı fanı çok sesliyse üreticiye veya servise danış.

3. Sessiz sürücüler ve sessiz mod

Eski yazıcılarda adım motoru sürücüleri belirgin bir vızıltı ve tiz ses çıkarırdı. Günümüzde pek çok yazıcı, motorları daha yumuşak süren sessiz sürücülerle gelir. Yazıcının hangi sürücüyü kullandığı model ve nesle göre değişir; teknik özelliklerde veya kılavuzda yazar.

Birçok yazıcıda menüden seçilebilen bir sessiz mod veya benzeri bir profil bulunur. Bu mod genellikle hızı ve ivmeyi düşürür, bazı yazıcılarda sürücüleri daha sessiz bir çalışma biçimine alır.

• Gece bastığın uzun baskılarda sessiz modu kullan.
• Sessiz mod baskı süresini uzatır; zaman ile ses arasında bir tercih yaparsın.
• Dilimleyicide hız ve ivmeyi düşürmek de benzer bir etki yaratır.

Sürücü değiştirmek için kontrol kartını açmak ve ürün yazılımını ayarlamak gerekebilir. Bu ileri seviye bir iştir; yeni başlıyorsan önce diğer adımları dene.

4. Mekanik bakım

Kuru, kirli veya gevşek mekanik parçalar gıcırtı ve sürtünme sesi çıkarır.

• Kızaklar ve miller: Üreticinin önerdiği yağ veya gresle düzenli olarak bakım yap. Yanlış yağlayıcı toz toplar ve sorunu büyütür.
• Kayışlar: Çok gevşek kayış tok bir ses ve kayma, çok gergin kayış ise motorda ek yük ve vızıltı yaratır. Gerginliği yazıcının kılavuzuna göre ayarla.
• Vidalar: Zamanla gevşeyen çerçeve vidaları tıkırtı yapar. Ara ara kontrol et ve sık.

Düzenli bakım takvimi için 3D yazıcı bakımı yazısına bakabilirsin.

5. Kasa kullanmak

Kapalı bir kasa, özellikle fan ve motor sesini belirgin şekilde azaltır. Hazır kasalar bulunduğu gibi, kendin de yapabilirsin. Kasa kullanırken şunlara dikkat et:

• Isı birikimi: Kasa içi ısındığında PLA basarken ısı sürünmesi riski artar. Gerekirse kapağı arala.
• Elektronik soğutması: Kontrol kartı ve güç kaynağı kasanın dışında kalırsa daha iyi soğur.
• Havalandırma: ABS ve ASA gibi malzemeler koku ve partikül yayar. Kasa sesi azaltırken havalandırma ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Kasa ve havalandırmayı birlikte planlamak için 3D yazıcı kapalı kasa ve havalandırma yazısını okuyabilirsin.

Yazıcıyı nereye koymalı?

Bazen en etkili çözüm, sesi kaynağında azaltmak değil, yazıcıyı doğru yere koymaktır:

• Yatak odası ve çalışma masasının hemen yanı yerine kapısı kapanabilen bir oda tercih et.
• Halı, perde ve kitaplık gibi yumuşak yüzeyler odadaki yankıyı azaltır.
• Yazıcıyı köşeye yerleştirmek bazı durumlarda sesi yükseltir, çünkü duvarlar yansıtır.
• Gece uzun baskı başlatacaksan, uzaktan izleme imkanı sunan bir kurulum yazıcıyı uzak bir odaya koymanı kolaylaştırır.

İyileştirmeleri karşılaştırmak istersen telefonundaki bir ses ölçer uygulamasıyla aynı noktadan, aynı baskı sırasında ölçüm alabilirsin. Bu uygulamalar kesin ölçüm vermez, ama önce ve sonrası arasındaki farkı görmek için yeterlidir.

Gürültüde ani bir artış, çoğu zaman bir parçanın gevşediğinin veya yıprandığının ilk işaretidir. Böyle bir değişikliği fark ettiğinde baskıyı durdurup kaynağı kontrol etmek, daha büyük bir arızayı önler.

Kısa kontrol listesi

1. Sesin kaynağını farklı durumlarda dinleyerek belirle.
2. Yazıcıyı ağır bir zemine ve titreşim takozları üzerine koy.
3. Fanları temizle, yıpranmışları eşdeğer kaliteli fanlarla değiştir.
4. Gece baskılarında sessiz modu kullan veya hızı düşür.
5. Kızakları yağla, kayış gerginliğini ve vidaları kontrol et.
6. Gerekirse havalandırmayı ihmal etmeden bir kasa kullan.

Uğraşmadan bitmiş bir ürün istiyorsan mağazamızı inceleyebilir, aklındaki parça için özel sipariş formu üzerinden bize yazabilirsin.