3D Yazıcı Ne Kadar Elektrik Harcar? Hesaplama ve Ölçüm

Ev tipi bir FDM 3D yazıcı, baskı sıcaklığına ulaştıktan sonra ortalama yaklaşık 60-150 watt güç çeker. Isınma anında bu değer kısa süreliğine birkaç yüz watta çıkabilir. Bir baskının harcadığı elektriği bulmak için ortalama gücü baskı süresiyle çarpman yeterlidir: watt × saat ÷ 1000 = kilovatsaat (kWh).

Bu yazıda tüketimi neyin belirlediğini, kendi yazıcının tüketimini nasıl ölçeceğini ve tüketimi nasıl azaltabileceğini anlatıyoruz. Elektrik bir baskının maliyet kalemlerinden yalnızca biridir; tamamı için 3D baskı fiyatı nasıl hesaplanır yazısına bakabilirsin.

Temel formül: watt × saat

Elektrik faturasında tüketim kilovatsaat (kWh) cinsinden yazar. 1 kWh, 1000 wattlık bir cihazın bir saat çalışmasıdır.

Bir baskının tüketimi şöyle hesaplanır:

Tüketim (kWh) = Ortalama güç (W) × Baskı süresi (saat) ÷ 1000

Örnek: Ortalama 100 W çeken bir yazıcı 5 saatlik bir baskı yapıyorsa:

100 × 5 ÷ 1000 = 0,5 kWh

Bu değeri elektrik tarifendeki kWh birim fiyatıyla çarparak baskının elektrik maliyetini bulursun. Burada önemli olan, yazıcının etiketindeki en yüksek gücü değil, baskı boyunca çektiği ortalama gücü kullanmaktır.

Etiketteki güç ile gerçek tüketim farkı

Yazıcının güç kaynağında ya da kutusunda yazan watt değeri, en yüksek kapasiteyi gösterir. Yazıcı bu gücü sürekli çekmez.

Tüketim iki evrede çok farklıdır:

• Isınma evresi: Tabla ve nozul oda sıcaklığından baskı sıcaklığına çıkarken ısıtıcılar tam güçte çalışır. Bu birkaç dakika sürer ve tüketim bu sürede en yüksek düzeyindedir.
• Sabit baskı evresi: Sıcaklıklara ulaşıldıktan sonra ısıtıcılar yalnızca ısı kaybını karşılamak için aralıklarla çalışır. Ortalama tüketim belirgin biçimde düşer.

Bu yüzden uzun baskılarda ısınma evresinin toplam tüketime etkisi küçüktür. Kısa ve sık baskılarda ise her baskıda yeniden ısınma, toplamı artırır.

Tüketimi en çok ne belirler?

Isıtmalı tabla

Tabla, yazıcının en çok enerji harcayan parçasıdır. Geniş bir yüzeyi ısıtıp sıcak tutması gerekir.

• Tabla sıcaklığı: PLA için düşük bir tabla sıcaklığı yeterliyken PETG ve ABS daha yüksek sıcaklık ister. Sıcaklık arttıkça ısı kaybı ve tüketim artar.
• Tabla boyutu: Büyük tabla, daha fazla yüzey demektir. Büyük baskı hacimli yazıcılar aynı sıcaklıkta daha çok enerji harcar.

Nozul (sıcak uç)

Nozulu ısıtan ısıtıcı blok, tablaya göre çok daha az güç çeker. Yine de yüksek sıcaklık isteyen malzemelerde tüketim biraz artar.

Ortam ve kasa

Soğuk bir odada tabla ve nozul daha çok ısı kaybeder ve ısıtıcılar daha sık çalışır. Kapalı kasa, sıcak havayı içeride tuttuğu için ısı kaybını azaltır. ABS gibi malzemelerde kasa hem baskı kalitesine hem de enerjiye yardım eder. Kasanın diğer faydalarını kapalı kasa ve havalandırma yazısında anlatıyoruz.

Motorlar, fanlar ve elektronik

Step motorlar, fanlar, ekran ve kart sürekli az miktarda güç çeker. Bu kısım toplam tüketimin küçük bir bölümüdür, ama baskı boyunca hiç durmaz.

Ek donanımlar

Filament kurutucu, çoklu renk sistemleri, kamera ve dahili ışıklandırma tüketime eklenir. Özellikle filament kurutucular saatlerce çalıştığı için hesaba katılmalıdır.

Reçine yazıcılar ne kadar harcar?

Reçine (MSLA) yazıcılarda büyük bir ısıtmalı tabla yoktur. Enerjinin büyük kısmı UV ışık kaynağına, ekrana ve motorlara gider. Bu yüzden ev tipi reçine yazıcıların tüketimi genellikle FDM yazıcılardan daha düşüktür. Reçine ısıtıcısı olan modellerde tüketim artar. Ayrıca yıkama ve kürleme istasyonlarının tüketimi ayrıca hesaplanmalıdır. Reçine yazıcıların çalışma şekli için reçine 3D yazıcı nedir yazısına bakabilirsin.

Kendi yazıcının tüketimini nasıl ölçersin?

Genel aralıklar fikir verir, ama en doğru değer kendi ölçümündür. Bunun için priz tipi bir enerji ölçer (watt metre) yeterlidir.

1. Enerji ölçeri prize tak, yazıcıyı ölçere bağla.
2. Ölçerin sayacını sıfırla.
3. Normal bir baskı başlat ve baskı bitene kadar bekle.
4. Ölçerin gösterdiği toplam kWh değerini ve baskı süresini not et.
5. Toplam kWh'yi baskı süresine bölerek saatlik ortalamayı bul.

Bu ölçümü farklı malzemelerle ve farklı uzunluktaki baskılarla tekrarlarsan kendi yazıcın için güvenilir bir tablo oluşur. Isınma tepe değerini ayrıca not etmek, sigorta ve uzatma kablosu seçimi için de faydalıdır.

Örnek hesaplar

Aşağıdaki tablo, formülün farklı senaryolarda nasıl çalıştığını gösterir. Ortalama güç değerleri örnek amaçlıdır; kendi yazıcının ölçtüğün değeriyle hesaplamalısın.

Gördüğün gibi tüketimi en çok etkileyen şey baskı süresidir. Aynı parçayı daha kısa sürede basmak, toplam enerjiyi doğrudan azaltır.

Tüketimi azaltmanın yolları

• Gereğinden yüksek tabla sıcaklığı kullanma. Malzemenin etiketindeki aralığın içinde, yapışmanın yettiği en düşük değeri seç.
• Baskıları birleştir. Birden fazla küçük parçayı aynı tablaya yerleştirmek, tekrar tekrar ısınmayı önler.
• Doluluk ve duvar ayarlarını ihtiyaca göre seç. Dekoratif bir parçada yüksek doluluk hem malzeme hem süre harcar. Ayrıntılar katman yüksekliği ve doluluk oranı yazısında.
• Katman yüksekliğini parçaya göre ayarla. Detay gerekmeyen parçalarda daha kalın katman, baskı süresini kısaltır.
• Soğuk ortamda kasa ya da rüzgârlık kullan. Isı kaybını azaltır.
• Filament kurutucuyu gerektiği kadar çalıştır. Kurutucular saatlerce çalıştığı için tüketime belirgin katkı yapar. Filamenti nemden koruyarak saklamak, kurutma ihtiyacını azaltır.
• Baskı bitince yazıcıyı kapat. Bekleme modundaki ekran ve fanlar da az da olsa enerji çeker.

Elektrik kesintisi ve uzun baskılar

Uzun baskılarda elektrik kesintisi, hem baskının hem de harcanan enerjinin boşa gitmesi demektir. Bu riski azaltmanın birkaç yolu vardır.

• Baskıya kaldığı yerden devam etme: Birçok yazıcıda kesinti sonrası baskıya devam etme özelliği bulunur. Yazıcı, kesinti anındaki katmanı kaydeder ve elektrik geldiğinde kaldığı yerden devam etmeyi önerir. Bu özellik her zaman kusursuz çalışmaz; kesinti sırasında soğuyan parça tabladan kalkabilir ya da devam edilen katmanda bir iz kalabilir.
• Kesintisiz güç kaynağı (UPS): Kısa kesintilerde yazıcıyı çalışır tutabilir. UPS seçerken yazıcının ısınma anındaki tepe gücünü de karşılayabilecek kapasitede olmasına dikkat edilmelidir. Bu yüzden kendi ölçümünle ısınma tepe değerini bilmek işe yarar.
• Uzun baskıları bölmek: Çok uzun bir baskıyı birkaç parçaya bölüp ayrı ayrı basmak, kesinti ya da başka bir hata durumunda kaybı sınırlar. Bunu büyük parçaları bölerek basmak yazısında anlatıyoruz.

Ayrıca başarısız baskılar da enerji tüketiminin önemli bir parçasıdır. Saatlerce süren bir baskının sonunda ilk katmandan kaynaklanan bir hata çıkması, hem filamenti hem elektriği boşa harcar. İlk katmanı izlemek ve sık hataları önceden bilmek bu yüzden tasarruf da sağlar; yaygın sorunları 3D baskı hataları yazısında topladık.

Elektrik tüketimi ve güvenlik

3D yazıcılar saatlerce, çoğu zaman gözetimsiz çalışır. Bu yüzden elektrik güvenliği önemlidir:

• Yazıcıyı doğrudan prize ya da kaliteli, topraklı bir uzatmaya bağla.
• Aynı uzatmaya ısıtıcı gibi yüksek güçlü başka cihazlar takma.
• Kabloların ezilmediğinden ve tabla kablosunun hareketle aşınmadığından emin ol.
• Yazıcının çevresinde yanıcı malzeme bırakma.
• Mümkünse uzun baskılarda yazıcıyı ara ara kontrol et.

Yazıcı kullanmak yerine parçayı bastırmayı düşünüyorsan mağazamıza göz atabilir ya da özel sipariş isteği bırakabilirsin.