CoreXY mi Kartezyen mi? Bed Slinger ile CoreXY Farkı

CoreXY ve kartezyen (tabla hareketli, "bed slinger") yazıcılar arasındaki temel fark, baskı kafasının ve tablanın nasıl hareket ettiğidir. Tabla hareketli yazıcıda tabla öne-arkaya gider; CoreXY'de ise tabla yalnızca aşağı-yukarı iner, kafa yatay düzlemde iki motorun birlikte çalışmasıyla hareket eder. CoreXY genellikle daha yüksek hızlara ve kapalı kasaya daha uygundur. Tabla hareketli yazıcılar ise genellikle daha basit, bakımı kolay ve daha erişilebilirdir.

Hareket sistemi, yazıcı seçerken kağıt üzerindeki hız değerinden daha belirleyici olabilir. Bu yazıda iki yapının mekanik farkını, hızını, uzun ve yüksek parçalardaki davranışını, bakımını ve bütçeye etkisini anlatıyoruz. 3D yazıcının temel parçalarını henüz bilmiyorsan önce 3D yazıcı nedir yazısına bakabilirsin.

Mekanik fark

Kartezyen, tabla hareketli (bed slinger)

En yaygın ve en eski tasarımlardan biridir. Eksenler şöyle çalışır:

• X ekseni: Baskı kafası sağa-sola hareket eder.
• Y ekseni: Tabla öne-arkaya kayar.
• Z ekseni: Kafanın taşındığı köprü aşağı-yukarı hareket eder.

Her eksenin kendi motoru vardır ve her motor tek bir yönden sorumludur. Bu, yapıyı anlaşılır ve ayarlanması kolay hâle getirir. "Bed slinger" adı, tablanın baskı sırasında ileri geri "savrulmasından" gelir.

CoreXY

CoreXY'de iki motor, birbiriyle kesişen uzun kayışlar üzerinden baskı kafasını birlikte hareket ettirir:

• İki motor aynı yönde dönerse kafa bir eksende, zıt yönde dönerse diğer eksende hareket eder.
• Tabla yalnızca Z ekseninde, katman katman aşağı iner.
• Motorlar gövdeye sabittir, hareket eden kütle hafiftir.

Bu yapı küp biçimli bir gövdeye uyar ve kasa ile kapatılması kolaydır.

Hız ve kalite

Hızı sınırlayan en önemli etken, hareket eden kütledir. Ağır bir parçayı hızla ileri geri sallamak titreşim üretir ve bu titreşim parça yüzeyinde dalga gibi izler bırakır.

• Tabla hareketli yazıcıda tabla, üzerindeki parçayla birlikte Y ekseninde hareket eder. Tabla büyüdükçe ve parça ağırlaştıkça hızlanıp yavaşlamak zorlaşır.
• CoreXY'de yalnızca baskı kafası yatay düzlemde hareket eder. Kütle daha hafif olduğu için daha yüksek ivmeler mümkündür.

Bununla birlikte, input shaping gibi yazılım teknikleri iki yapıda da titreşimi azaltarak hızı artırır. Bu sayede güncel tabla hareketli yazıcılar da eski nesillere göre çok daha hızlı basabilir. Kesin hız değerleri model ve nesle göre değişir. Konuyu hızlı 3D yazıcı ve input shaping yazısında ayrıntılı anlattık. Titreşim izlerinin nasıl çözüldüğünü ise ghosting ve titreşim izleri yazısında bulabilirsin.

Uzun ve yüksek parçalar

• Yüksek ve ince parçalar: Tabla hareketli yazıcıda parça her katmanda ileri geri sallanır. Uzun, ince ve tabana az temas eden parçalar bu hareketle titreyebilir ya da tabladan kopabilir. CoreXY'de parça yalnızca aşağı indiği için bu risk daha düşüktür.
• Uzun parçalar: Tabla hareketli yazıcılarda tabla boyutu ve Y ekseni boyunca hareket alanı birlikte düşünülmelidir. Yazıcının arkasında ve önünde tablanın hareket edeceği boşluk gerekir.
• Ağır parçalar: Büyük ve dolgun bir parça tablayı ağırlaştırır; tabla hareketli yazıcıda bu, ilerleyen katmanlarda kayma riskini artırabilir.

Baskı hacmi tek başına karar vermek için yeterli değildir; parçanın şekli ve tablaya ne kadar temas ettiği de önemlidir.

Masa alanı

• Tabla hareketli yazıcı, tablanın ileri geri gitmesi nedeniyle masada baskı hacminden daha derin bir alan ister.
• CoreXY yazıcı genellikle kutu biçimlidir; kapladığı alan baskı hacmine daha yakındır ve üst üste konulabilecek düzenli bir şekle sahiptir.

Kapalı kasa

ABS ve ASA gibi malzemeler, sıcaklığın sabit tutulduğu kapalı bir ortamda daha iyi basılır. CoreXY yazıcıların kutu yapısı kasayla kapatılmaya doğal olarak uygundur. Tabla hareketli yazıcılar da kapatılabilir, ama tablanın hareket alanı nedeniyle daha büyük bir kabin gerekir. Ayrıntılar için 3D yazıcı kapalı kasa ve havalandırma yazısına bakabilirsin.

Bakım

• Tabla hareketli yazıcı: Kayışlar kısadır ve her eksenin ayarı birbirinden bağımsızdır. Tekerlekli modellerde tekerleklerin sıkılığı, raylı modellerde rayların temizliği kontrol edilir. Bir sorun olduğunda nedenini bulmak görece kolaydır.
• CoreXY: İki uzun kayışın gerginliğinin birbirine yakın olması gerekir. Gerginlik farkı, kafanın çapraz hareketlerinde sapmaya ve parçalarda hafif eğikliğe yol açabilir. Kasalı yapılarda iç parçalara erişim biraz daha zor olabilir.

Her iki yapıda da kayışlar, rulmanlar ve kılavuzlar zamanla aşınır. Düzenli bakım adımlarını 3D yazıcı bakımı yazısında topladık.

Fiyat

Genel bir eğilim olarak tabla hareketli yazıcılar daha basit yapıları nedeniyle daha erişilebilir fiyatlıdır ve giriş segmentinde yaygındır. CoreXY yazıcılar ise daha fazla parça, daha rijit bir gövde ve çoğu zaman kasa içerdiği için genellikle bir üst segmentte yer alır. Bu bir kural değildir; farklı markaların her iki yapıda da geniş ürün yelpazeleri vardır.

Karşılaştırma tablosu

Hangisi sana uygun?

Tabla hareketli yazıcıyı düşün, eğer:

• Yeni başlıyorsan ve bakımı kolay, anlaşılır bir yapı istiyorsan.
• Çoğunlukla PLA, PETG ve TPU basacaksan.
• Bütçeni olabildiğince verimli kullanmak istiyorsan.

CoreXY'yi düşün, eğer:

• Yüksek hız ve kısa baskı süresi senin için önemliyse.
• ABS, ASA gibi kapalı kasa isteyen malzemeler basacaksan.
• Yüksek ve ince parçalar basacaksan ya da masa alanın sınırlıysa.

Bunların dışında IDEX (bağımsız çift kafa), delta ve kayış yazıcılar gibi başka hareket sistemleri de vardır, ama ev kullanıcısının en sık karşılaştığı iki seçenek bu ikisidir.

Uğraşmadan bitmiş bir ürün istiyorsan mağazamızı inceleyebilir, aklındaki parça için özel sipariş formu üzerinden bize yazabilirsin.