Ghosting ve Ringing: 3D Baskıda Titreşim İzleri Nasıl Giderilir

Ghosting ya da ringing, parçanın yüzeyinde köşelerden, deliklerden ve keskin detaylardan hemen sonra beliren, dalga dalga tekrar eden gölge izleridir. Nedeni, baskı kafası ya da tabla ani yön değiştirdiğinde yazıcının titreşmesi ve bu titreşimin yüzeye işlenmesidir. Azaltmak için ivmeyi ve köşe geçiş hızını düşür, kayış gerginliğini ve gövde sağlamlığını kontrol et, yazıcın destekliyorsa input shaping (titreşim telafisi) kalibrasyonunu yap.

Ghosting parçanın dayanımını etkilemez, ama özellikle düz ve parlak yüzeylerde, harf ve logo gibi keskin detayların yanında çok göze batar. Bu yazıda titreşimin kaynağını ve adım adım azaltma yollarını anlatıyoruz.

Ghosting nasıl tanınır?

• Bir köşeden ya da delikten sonra, hareket yönünde birkaç kez tekrarlayıp sönümlenen ince dalgalar.
• Kabartma yazı ya da logonun yanında, yazının silik bir kopyası gibi görünen izler.
• İzlerin X ve Y yönünde farklı yoğunlukta olması.
• Yüksek hızlarda belirginleşip yavaşlayınca azalan izler.

Bu izleri Z bantlanmasıyla karıştırma. Z bantlanması parçanın tüm çevresini saran, katman yüksekliği boyunca tekrar eden yatay çizgilerdir. Ghosting ise yatay yönde, belirli bir detaydan sonra başlar. Z yönündeki çizgiler için Z bantlanması yazısına bakabilirsin.

Neden olur?

Baskı kafası ya da tabla belirli bir kütleye sahiptir. Hızla hareket eden bir kütle aniden yön değiştirdiğinde yazıcının gövdesi, kayışlar ve bağlantılar bir yay gibi davranır ve kısa bir süre titreşir. Nozul bu titreşim sırasında plastik basmaya devam ettiği için titreşimin izi yüzeye kopyalanır.

1. İvmeyi ve köşe hızını düşür

En hızlı etki bu ayarlardan gelir.

• İvme: Yazıcının hızlanma ve yavaşlama oranıdır. Dış duvarlar için ivmeyi düşürmek yüzey kalitesini belirgin şekilde iyileştirebilir.
• Köşe geçiş hızı: Yazıcının köşelerde ne kadar hız kaybetmeden döneceğini belirler. Bu ayar yazılıma göre farklı adlarla geçer; Marlin'de jerk ya da junction deviation, Klipper'da köşe hızına ilişkin ayrı bir parametre bulunur.
• Dış duvar hızı: Dış duvarı daha yavaş, iç duvarları ve dolguyu daha hızlı basmak, toplam süreyi çok uzatmadan yüzeyi iyileştirir.

Pek çok dilimleyici dış duvar için ayrı ivme ve hız ayarına izin verir. Önce yalnızca dış duvarın değerlerini düşürüp sonucu gör.

2. Kayış gerginliğini kontrol et

Gevşek kayış, titreşimi uzatan en yaygın nedenlerden biridir. Aşırı gergin kayış ise motorlara ve rulmanlara yük bindirir.

• Kayışlar parmakla bastırıldığında hafifçe esnemeli ama sarkmamalıdır.
• CoreXY yazıcılarda iki kayışın gerginliğinin birbirine yakın olması önemlidir; farklı gerginlik çapraz yönde bozulmalara yol açabilir.
• Kayışı ayarlamadan önce yazıcıyı kapat ve fişini çek. Gerginliği ölçmek için üreticinin önerdiği yöntemi kullan.

3. Gövdeyi ve bağlantıları sıkılaştır

Titreşimin sönümlenmesi için gövdenin sağlam olması gerekir.

• Gövde vidalarını, baskı kafası taşıyıcısını ve tabla bağlantılarını kontrol et.
• Tekerlekli yazıcılarda eksantrik somunların boşluk bırakmadığından ama hareketi de zorlaştırmadığından emin ol.
• Yazıcıyı sağlam ve ağır bir zemine koy. Hafif ve sallanan bir masa titreşimi büyütür. Yazıcının altına koyulan sönümleyici ayaklar ya da ağır bir plaka bazı durumlarda yardımcı olur.

Gürültü ve titreşim çoğu zaman birlikte gelir; bu konuda yazıcı gürültüsü yazısındaki öneriler de işine yarayabilir.

4. Input shaping kullan

Input shaping, yazıcının titreşim frekansını ölçüp hareket komutlarını bu titreşimi bastıracak şekilde değiştiren bir yöntemdir. Doğru ayarlandığında hem ghosting'i azaltır hem de yüksek hızda basmayı mümkün kılar.

• Klipper yazılımı bu özelliği uzun süredir sunar. Marlin'in güncel sürümlerinde de input shaping desteği bulunur.
• Bazı yazıcılar titreşimi bir ivme ölçerle otomatik ölçer ve ayarı kendisi yapar.
• İvme ölçer olmayan yazıcılarda, yüzeyindeki dalgaların aralığı ölçülen özel bir test parçasıyla elle ayar yapılabilir.

Input shaping'in nasıl çalıştığını ve hız ile ilişkisini hızlı 3D yazıcı ve input shaping yazısında ayrıntılı anlattık. Hangi yazılımın bu özelliği nasıl sunduğunu merak ediyorsan Klipper mi Marlin mi yazısına bakabilirsin.

Yazıcının yazılımını değiştirmek ya da güncellemek üretici garantisini etkileyebilir. Bu tür işlemlerden önce üreticinin talimatlarını kontrol et.

5. Hareket eden kütleyi düşün

Yazıcının yapısı titreşim eğilimini etkiler.

• Tablası Y yönünde hareket eden kartezyen yazıcılarda büyük ve ağır parçalar basarken tabla kütlesi artar; Y yönündeki ghosting belirginleşebilir.
• Baskı kafasına eklenen ağır parçalar, örneğin büyük fan kanalları ya da kamera, titreşimi artırabilir.
• Farklı hareket sistemlerinin titreşim açısından farkları için CoreXY mi kartezyen mi yazısına göz atabilirsin.

6. Test parçasıyla ilerle

Ayar yaparken ghosting'i net gösteren bir test parçası kullan. Kabartma harfli ya da keskin köşeli ince bir kule bu iş için yeterlidir.

1. Mevcut ayarlarla test parçasını bas ve fotoğrafla.
2. Yalnızca bir ayarı değiştir, örneğin dış duvar ivmesini.
3. Yeniden bas ve iki parçayı aynı ışık altında yan yana karşılaştır.
4. İyileşme varsa bir sonraki ayara geç.

Işığı yüzeye yandan tutmak, izleri çok daha belirgin gösterir.

Ghosting ile karışan sorunlar

• Katman kayması: Parçanın bir bölümü tamamen yana kayar. Bu titreşim değil, adım kaybıdır.
• Dikiş izi: Her katmanın başladığı ve bittiği noktada oluşan dikey çizgi.
• Duvar dokusu: Dolgunun dış duvarlardan görünmesi de yüzeyde desen oluşturabilir.

Kontrol listesi

1. Dış duvar ivmesi ve hızı makul mü?
2. Köşe geçiş hızı çok yüksek mi?
3. Kayışlar doğru gerginlikte mi?
4. Gövde ve bağlantılar sağlam mı?
5. Yazıcı sallanmayan bir zeminde mi?
6. Input shaping destekleniyorsa ayarlandı mı?

Ghosting'i tamamen yok etmek çoğu zaman hızdan biraz vazgeçmeyi gerektirir. Görünüşün önemli olduğu parçalarda dış duvarı yavaş, gerisini hızlı basmak iyi bir orta yoldur.

Uğraşmadan bitmiş bir ürün istiyorsan mağazamızı inceleyebilir, aklındaki parça için özel sipariş formu üzerinden bize yazabilirsin.