Klipper mi Marlin mi? 3D Yazıcı Firmware Karşılaştırması

Klipper ve Marlin, 3D yazıcıların en yaygın iki açık kaynak firmware'idir. Marlin, yazıcının ana kartı üzerinde tek başına çalışır, ek donanım istemez ve kutudan çıktığı gibi kullanım için sağlam bir seçimdir. Klipper ise hesaplama yükünü Raspberry Pi gibi ek bir bilgisayara taşır; ayarları bir metin dosyasından değiştirmeyi, input shaping ve pressure advance gibi özellikleri kolayca kullanmayı ve web arayüzünden yönetmeyi sağlar. Hızlı baskı ve esnek ayar istiyorsan Klipper, sade ve kendi kendine yeten bir sistem istiyorsan Marlin öne çıkar.

Firmware, yazıcının "beyni"nde çalışan yazılımdır. Dilimleyicinin ürettiği G-code komutlarını okur ve motorları, ısıtıcıları, fanları buna göre yönetir. G-code'un ne olduğunu bilmiyorsan önce G-code nedir yazısına bakabilirsin. Bu yazıda iki firmware'in farkını, öne çıkan özelliklerini ve hangisinin sana uygun olduğunu anlatıyoruz.

Temel mimari farkı

Marlin

Marlin, yazıcının ana kartındaki mikrodenetleyicide çalışır. G-code'u okumak, hareketleri planlamak, motorlara adım sinyali göndermek ve sıcaklıkları kontrol etmek gibi işlerin hepsini aynı küçük işlemci yapar.

• Ek bilgisayar gerektirmez.
• Ayarların büyük kısmı kaynak koddaki yapılandırma dosyalarında yapılır. Önemli bir değişiklik için firmware'in yeniden derlenip karta yüklenmesi gerekir.
• Bazı ayarlar yazıcının ekran menüsünden ya da G-code komutlarıyla değiştirilip kaydedilebilir.

Klipper

Klipper işi ikiye böler:

• Ana bilgisayar (host): Raspberry Pi gibi küçük bir bilgisayar ya da yazıcıya gömülü bir işlemci. G-code'u okur, hareketleri hesaplar ve zamanlamayı planlar.
• Mikrodenetleyici: Yazıcının ana kartı. Yalnızca ana bilgisayardan gelen, zamanı önceden hesaplanmış adım komutlarını uygular.

Bu sayede güçlü bir işlemci karmaşık hesapları yapar. Ayarlar, ana bilgisayardaki bir metin dosyasında (printer.cfg) tutulur. Bir değeri değiştirip firmware'i yeniden başlatmak çoğu zaman yeterlidir; her değişiklikte derleme gerekmez.

Input shaping

Yazıcı hızlı hareket ederken gövdesi ve parçaları titreşir. Bu titreşim, baskı yüzeyinde köşelerden sonra tekrarlanan dalga izleri olarak görünür. Input shaping, yazıcının titreşim frekansına göre hareket komutlarını şekillendirerek bu titreşimi bastırır.

• Klipper'da input shaping uzun süredir temel özelliklerden biridir. Bir ivme ölçer (akselerometre) ile yazıcının titreşim frekansı ölçülür ve uygun ayar otomatik hesaplanabilir. Ölçüm sensörü olmadan da test baskısıyla elle ayar yapılabilir.
• Marlin'de de güncel sürümlerde input shaping desteği bulunur. Desteğin kapsamı ve ayar yöntemi sürüme ve kartın işlem gücüne göre değişir.

Input shaping'in hıza etkisini hızlı 3D yazıcı ve input shaping yazısında, titreşim izlerinin teşhisini ise ghosting ve titreşim izleri yazısında anlattık.

Pressure advance ve linear advance

Ekstrüder hızlanırken nozuldaki basınç gecikmeyle oluşur, yavaşlarken de gecikmeyle düşer. Bu gecikme, köşelerde fazla malzeme ve çizgi başlarında eksik malzeme olarak görünür.

• Klipper'da bu sorunu çözen özelliğin adı pressure advance'tır.
• Marlin'de benzer özellik linear advance adıyla bulunur.

İki özellik de aynı amaca hizmet eder: ekstrüderi hıza göre önceden ayarlayarak köşelerin ve çizgi uçlarının daha temiz çıkmasını sağlamak. Her iki firmware'de de değer, filament ve yazıcıya göre test baskısıyla bulunur.

Web arayüzleri ve uzaktan yönetim

• Klipper, Moonraker adlı bir arayüz katmanıyla birlikte kullanılır. Bunun üzerinde çalışan Mainsail ve Fluidd gibi web arayüzleri sayesinde tarayıcıdan dosya yükleyebilir, baskıyı izleyebilir, ayar dosyasını düzenleyebilir ve kamera görüntüsüne bakabilirsin. Dokunmatik ekran için KlipperScreen gibi seçenekler vardır.
• Marlin tek başına bir web arayüzü sunmaz. Uzaktan yönetim için çoğu zaman OctoPrint gibi bir yazılım, yine bir Raspberry Pi üzerinde çalıştırılır. Yazıcının ekranı ve kart okuyucusuyla tamamen çevrimdışı kullanım da mümkündür.

Uzaktan izleme seçeneklerini 3D yazıcıyı uzaktan izleme yazısında topladık.

Ek bilgisayar ihtiyacı

Klipper'ın en önemli gereksinimi ana bilgisayardır.

• Bazı yazıcılar Klipper tabanlı firmware ile ve dahili bir ana bilgisayarla gelir. Bu durumda ek bir şey alman gerekmez.
• Marlin çalışan bir yazıcıyı Klipper'a geçirmek istiyorsan Raspberry Pi gibi bir tek kartlı bilgisayar ya da Klipper'ı çalıştırabilen başka bir cihaz, uygun bir güç kaynağı ve bir hafıza kartı gerekir.

Marlin'de ise bu tür bir gereksinim yoktur. Yazıcı, ana kartıyla tek başına çalışır.

Kurulum zorluğu

• Marlin: Yazıcın Marlin ile geldiyse yapman gereken bir şey yoktur. Üreticinin yayımladığı güncellemeleri yüklemek genellikle kolaydır. Kendi ayarlarınla derlemek ise yapılandırma dosyalarını anlamayı ve derleme araçlarını kullanmayı gerektirir.
• Klipper: Hazır Klipper ile gelen yazıcılarda kurulum yapılmış olur. Kendin kuracaksan ana bilgisayara işletim sistemi ve Klipper'ı yüklemen, ana kart için Klipper'ın mikrodenetleyici yazılımını derleyip yüklemen ve printer.cfg dosyasını yazıcına göre hazırlaman gerekir. Topluluk, birçok popüler yazıcı için örnek ayar dosyaları paylaşır.

Firmware değiştirmek, yanlış yapılırsa yazıcının çalışmamasına yol açabilir. Önce mevcut ayarlarını yedekle, kartının modelini doğru tespit et ve güvenilir kaynaklardaki rehberleri izle. Yeni firmware'de termal kaçak korumasının (thermal runaway protection) açık olduğundan mutlaka emin ol; bu koruma, ısıtıcı kontrolden çıktığında yangın riskini azaltır. Genel adımlar için firmware güncelleme yazısına bakabilirsin.

Örnek: ayar değiştirmek

İki sistemde aynı ayarın nasıl değiştirildiğini görmek farkı netleştirir. Klipper'da printer.cfg içinde basit bir satır yeterlidir:

[extruder]
pressure_advance: 0.05

Marlin'de ise benzer bir ayar G-code komutuyla geçici olarak verilip kaydedilebilir:

M900 K0.05
M500

Buradaki değerler yalnızca örnektir; doğru değer yazıcına ve filamentine göre test baskısıyla bulunur. Marlin'de bu komutların çalışması için ilgili özelliğin firmware'de etkin olması gerekir.

Karşılaştırma tablosu

Hangisi sana uygun?

Marlin ile devam et, eğer:

• Yazıcın Marlin ile sorunsuz çalışıyor ve bastıklarından memnunsan.
• Ek bir bilgisayarla uğraşmak istemiyorsan.
• Basit ve kendi kendine yeten bir sistem tercih ediyorsan.

Klipper'ı düşün, eğer:

• Yazıcından daha yüksek hız ve daha temiz yüzey elde etmek istiyorsan.
• Ayarları sık değiştiriyor ve her seferinde derleme yapmak istemiyorsan.
• Tarayıcıdan yönetim ve makro gibi esnek özellikler istiyorsan.

Bunların dışında üreticilere özel firmware'ler ve RepRapFirmware gibi başka açık kaynak seçenekler de vardır. Bir firmware'den diğerine geçmeden önce, yazıcının üreticisinin ya da topluluğunun o geçiş için önerdiği yöntemi araştır.

Uğraşmadan bitmiş bir ürün istiyorsan mağazamızı inceleyebilir, aklındaki parça için özel sipariş formu üzerinden bize yazabilirsin.