Reçine Baskı Sorunları: Yapışmama, FEP ve Delaminasyon

Reçine baskıda en sık görülen sorunlar; parçanın tablaya yapışmaması, FEP filme yapışıp kalması, katmanların ayrılması (delaminasyon) ve parçanın eksik basılmasıdır. Bunların çoğu yanlış maruz kalma (pozlama) süresinden, bozuk tabla seviyesinden, yetersiz destekten ya da reçinenin soğuk olmasından kaynaklanır. Çözüm genellikle önce tabla seviyesini kontrol etmek, ardından bir pozlama test baskısıyla doğru süreleri bulmak ve destek yerleşimini gözden geçirmektir. Reçineyle çalışırken her zaman nitril eldiven kullan ve ortamı havalandır.

Reçine (MSLA) yazıcılar, sıvı fotopolimeri ekrandan gelen ışıkla katman katman sertleştirir. Parça baş aşağı basılır: her katmanda tabla aşağı iner, ışık katmanı sertleştirir ve tabla yukarı kalkarak katmanı FEP filmden ayırır. Bu ayrılma anındaki kuvvet, sorunların çoğunun kaynağıdır. Reçine yazıcının temelleri için reçine 3D yazıcı nedir yazısına bakabilirsin.

Önce güvenlik

Sıvı reçine ve kürlenmemiş parçalar cilt ve solunum yolları için tahriş edicidir. Bazı kişilerde zamanla alerjik hassasiyet gelişebilir.

• Reçineye, kürlenmemiş parçalara ve reçine bulaşmış yüzeylere her zaman nitril eldivenle dokun.
• Göz koruması kullan; temizlik sırasında sıçrama olabilir.
• Yazıcıyı iyi havalandırılan bir yerde çalıştır, yaşam alanında ve yatak odasında kullanma.
• Reçine artıklarını ve yıkama sıvısını lavaboya dökme. Atıkları ışıkta kürleyip üreticinin ve yerel yönetmeliğin önerdiği şekilde at.
• Reçinenin güvenlik bilgi formunu (SDS) oku.

1. Parça tablaya yapışmıyor

Baskı bittiğinde tabla boş, parça veya bir kısmı tankın dibinde kalmışsa sorun ilk katmanlardadır.

• Tabla seviyesi: Tabla seviyesi bozuksa ilk katmanlar bir tarafta çok ince, diğer tarafta kalın olur. Üreticinin yöntemine göre seviyeyi yeniden yap.
• Taban pozlaması: İlk birkaç katman, tablaya yapışma için normal katmanlardan çok daha uzun pozlanır. Bu süre kısa ise taban tutmaz. Önerilen değerler reçine üreticisinin profilinde yazar.
• Tabla yüzeyi: Çok pürüzsüz tablalar zayıf tutar. Bazı kullanıcılar tablayı ince zımparayla hafifçe pürüzlendirir; bunu yapmadan önce üreticinin önerisine bak.
• Kirli tabla: Önceki baskıdan kalan reçine veya yağ yapışmayı bozar. Tablayı temizleyip kurula.

2. Parça FEP filme yapışıyor

Parçanın bir kısmı tablada, bir kısmı FEP filmde kalmışsa:

• Aşırı pozlama: Katmanlar gereğinden uzun pozlanırsa FEP'e daha sıkı yapışır. Normal pozlama süresini test baskısıyla kalibre et.
• Yıpranmış FEP: Çizilmiş, bulanıklaşmış veya gerginliğini yitirmiş FEP film ayrılma kuvvetini artırır. Filmi üreticinin önerdiği şekilde değiştir.
• Büyük kesit alanı: Katman alanı büyüdükçe ayrılma kuvveti artar. Parçayı eğik yerleştirmek her katmandaki alanı küçültür.
• Kaldırma hızı: Tablanın FEP'ten ayrılma hızı çok yüksekse katman kopabilir. Dilimleyicide bu değeri biraz düşürmeyi dene.

Tankta kopmuş, sertleşmiş bir parça kaldıysa bir sonraki baskıya başlamadan önce mutlaka temizle. Aksi halde tabla bu parçaya bastırır ve ekrana veya FEP'e zarar verebilir. Tankı temizlerken metal araç kullanma; plastik bir spatulayla dikkatlice çıkar.

3. Katman ayrılması (delaminasyon)

Parçada katmanlar arasında çatlak veya ayrılma görülüyorsa:

• Az pozlama: Katmanlar yeterince sertleşmezse bir öncekine iyi bağlanmaz.
• Zayıf destek: Destek az veya inceyse parça her ayrılmada esner ve katmanlar zorlanır.
• Reçine sıcaklığı: Soğuk reçine daha koyu kıvamlıdır ve katmanlar arası akışı zorlaştırır. Üreticiler genellikle belirli bir oda sıcaklığı aralığı önerir; soğuk ortamlarda bu önemlidir.
• Karıştırma: Uzun süre bekleyen reçinede pigment dibe çöker. Kullanmadan önce şişeyi iyice çalkala ve tanktaki reçineyi plastik bir spatulayla hafifçe karıştır.

4. Eksik veya kopuk parçalar

Parçanın bazı bölümleri hiç basılmamış veya ince detaylar kopmuşsa:

• Destek eksikliği: Havada başlayan her bölüm (ada) desteklenmelidir. Dilimleyicinin ada algılama aracıyla desteksiz bölge kalıp kalmadığını kontrol et.
• Ekrandaki sorun: Her baskıda aynı noktada eksik varsa ekranda ölü piksel veya FEP'te iz olabilir. Yazıcının ekran test işleviyle kontrol et.
• Tankta yabancı madde: Önceki baskıdan kalan kürlenmiş parçacıklar ışığı engeller. Reçineyi süzerek temizle.
• Az reçine: Uzun baskılarda tanktaki reçine azalabilir. Baskıdan önce yeterli miktar olduğundan emin ol.

5. Pozlama süresini nasıl bulursun?

Pozlama süresi, reçine baskıdaki en önemli ayardır ve reçineye, renge, yazıcıya ve ortam sıcaklığına göre değişir. Bu yüzden başka bir kullanıcının değerini doğrudan kopyalamak her zaman işe yaramaz.

Pratik yol, reçine üreticisinin önerdiği değerden başlamak ve bir pozlama test modeli basmaktır. Bu testler aynı plakada farklı sürelerle küçük desenler basar ve en iyi sonucu veren süreyi gözle seçmeni sağlar.

6. Destek ve yerleşim

• Parçayı tablaya düz değil, eğik yerleştir. Bu hem katman alanını küçültür hem de alt yüzeydeki destek izlerini görünmeyen tarafa alır.
• İçi boş parçalarda kaçış delikleri aç. Delik olmazsa içeride kalan reçine basınç farkı yaratır ve parçayı çatlatabilir.
• Ağır bölümler için kalın destekler kullan.

Destek mantığı FDM'den farklı olsa da genel ilkeler için destek yapıları yazısına bakabilirsin.

Baskı sonrası: yıkama ve kürleme

Baskıdan çıkan parça henüz bitmemiştir. Yüzeyindeki sıvı reçine yıkanmalı, parça da ışıkla son kez sertleştirilmelidir.

• Yıkama: Parçayı üreticinin önerdiği temizleme sıvısında (çoğu reçine için izopropil alkol, suyla yıkanabilen reçinelerde su) yıka. Yıkama sırasında da eldiven kullan.
• Kurutma: Kürlemeden önce parçanın tamamen kurumasını bekle. Islak parça kürlenirse yüzeyde beyazlaşma görülebilir.
• Kürleme: UV kürleme istasyonunda veya güneş ışığında son sertleştirme yapılır. Gereğinden uzun kürleme parçayı kırılgan hale getirebilir.

İzopropil alkol yanıcıdır; açık alevden ve ısı kaynaklarından uzak tut, kabını kapalı sakla. Kirli yıkama sıvısını lavaboya dökme. Reçineyi ışıkta çöktürüp ayırdıktan sonra atıkları yerel kurallara göre bertaraf et.

Kısa kontrol listesi

1. Eldiven, göz koruması ve havalandırmayı hazırla.
2. Tabla seviyesini ve temizliğini kontrol et.
3. Reçineyi çalkala ve ortamın çok soğuk olmadığından emin ol.
4. Pozlama test baskısıyla süreyi kalibre et.
5. FEP filmin durumunu kontrol et, tanktaki kalıntıları temizle.
6. Parçayı eğik yerleştir, adaları destekle, içi boş parçalarda kaçış deliği aç.

Reçine ile FDM arasındaki farkları merak ediyorsan SLA ve FDM farkı yazısına göz atabilirsin.

Uğraşmadan bitmiş bir ürün istiyorsan mağazamızı inceleyebilir, aklındaki parça için özel sipariş formu üzerinden bize yazabilirsin.