3D Yazıcı Hangi Program Kullanılır? Dilimleme Programları

3D yazıcıda kullanılan ana program dilimleyicidir (slicer). Dilimleyici, STL ya da 3MF gibi bir modeli ince katmanlara böler ve yazıcının anlayacağı G-code komutlarını üretir. Bunun yanında modeli tasarlamak için bir modelleme programına, yazıcıyı uzaktan yönetmek için de isteğe bağlı bir kontrol yazılımına ihtiyaç duyabilirsin. Cura, PrusaSlicer ve OrcaSlicer gibi dilimleyiciler ücretsizdir ve birçok yazıcıyla çalışır.

Bu yazıda dilimleyicinin ne yaptığını, yaygın dilimleme programlarını, ilk açtığında karşına çıkacak temel ayarları ve program seçerken nelere bakman gerektiğini anlatıyoruz.

3D baskıda hangi programlar kullanılır?

Bir fikrin baskıya dönüşmesi genellikle üç tür yazılımdan geçer:

1. Modelleme programı: Parçayı tasarladığın yazılım. Tinkercad, Fusion, FreeCAD ve Blender gibi. Hazır bir model indiriyorsan bu adımı atlayabilirsin. Program seçimi için 3D modelleme nasıl öğrenilir yazısına bakabilirsin.
2. Dilimleyici: Modeli katmanlara bölen ve G-code üreten yazılım. Her baskıda mutlaka kullanılır.
3. Yazıcı kontrol yazılımı: Baskıyı uzaktan başlatmak, kamerayla izlemek ve durdurmak için kullanılır. Bazı yazıcıların kendi uygulaması vardır; OctoPrint gibi açık kaynak çözümler de yaygındır. Zorunlu değildir; G-code dosyasını SD kart ya da USB bellekle de yazıcıya taşıyabilirsin.

Bu yazının odağı, en çok vakit geçireceğin program olan dilimleyicidir.

Dilimleyici ne yapar?

Dilimleyici, modeli yatay katmanlara ayırır ve her katman için nozulun izleyeceği yolu hesaplar. Bu sırada şu kararları verir:

• Dış yüzeyi kaç duvarla basacağını.
• İç kısmı hangi oranda ve hangi desenle dolduracağını.
• Havada kalan bölümlerin altına destek koyup koymayacağını.
• Her harekette ne kadar filament iteceğini, hangi hızla ilerleyeceğini ve fanı ne zaman çalıştıracağını.

Sonuçta ortaya bir G-code dosyası çıkar. Bu dosyanın içeriğini G-code nedir yazısında ayrıntılı olarak anlatıyoruz. Dilimleyici ayrıca tahmini baskı süresini ve kullanılacak filament miktarını da hesaplar.

Yaygın dilimleme programları

Aşağıdaki programlar ücretsizdir ve geniş kullanıcı kitlesine sahiptir. Liste bir sıralama değildir; hangisinin sana uyacağı yazıcına ve alışkanlıklarına bağlıdır.

Cura: UltiMaker tarafından geliştirilen açık kaynaklı bir dilimleyicidir. Çok sayıda yazıcı için hazır profil içerir. Basit arayüzü yeni başlayanlara uygundur; ayrıntılı ayarlar istenirse açılabilir.

PrusaSlicer: Prusa Research'ün geliştirdiği açık kaynaklı dilimleyicidir. Kökeni Slic3r adlı eski bir açık kaynak projeye dayanır. Prusa yazıcıların yanında başka markalar için de profiller içerir.

OrcaSlicer: Bambu Studio'dan türetilmiş, topluluk tarafından geliştirilen açık kaynaklı bir dilimleyicidir. Bambu Studio da PrusaSlicer'dan türemiştir. Kalibrasyon testlerini program içinde sunması ve geniş yazıcı desteğiyle bilinir.

Üretici dilimleyicileri: Birçok yazıcı markası kendi dilimleyicisini sunar. Bunların çoğu yukarıdaki açık kaynak projelerden türetilmiştir ve o markanın yazıcıları için hazır ayarlarla gelir.

Reçine yazıcılar ise farklı dilimleyiciler kullanır. Reçine baskıda katmanlar ışıkla sertleştiği için ayarlar da farklıdır. Bu konuyu reçine 3D yazıcı nedir yazısında ele alıyoruz.

İlk açtığında karşına çıkacak temel ayarlar

Dilimleyicilerde yüzlerce ayar bulunur, ama başlangıçta birkaç tanesini anlamak yeterlidir.

Katman yüksekliği: Her katmanın kalınlığıdır. İnce katman daha pürüzsüz yüzey verir ama baskı süresini uzatır. Kalın katman hızlıdır ama katman çizgileri belirginleşir.

Duvar sayısı (perimeter): Parçanın dış kabuğunu oluşturan çizgi sayısıdır. Dayanımı en çok etkileyen ayarlardan biridir.

Doluluk oranı ve deseni (infill): Parçanın içinin yüzde kaçının dolu olacağını ve dolgunun hangi geometride basılacağını belirler. Dekoratif parçalarda düşük, yük taşıyan parçalarda daha yüksek tutulur. Katman ve doluluk ayarlarının dengesi için katman yüksekliği ve doluluk oranı yazısına bakabilirsin.

Destek: Havada kalan bölümlerin altına basılan geçici yapılardır. Otomatik ya da elle yerleştirilebilir. Ayrıntılar destek yapıları yazısında.

Tabla yapışması: Skirt, brim ve raft seçenekleri parçanın tablaya tutunmasına yardım eder. İlk katman sorunları yaşıyorsan bu ayarlar önemlidir.

Sıcaklık ve soğutma: Nozul ve tabla sıcaklığı ile fan hızı genellikle filament profilinden gelir. Kendi filamentin için üreticinin etiketindeki değerler esas alınır.

Hız: Dış duvar, iç duvar ve dolgu için ayrı hızlar tanımlanabilir. Dış duvarı yavaş basmak yüzey kalitesini artırır.

Profil mantığı: yazıcı, filament, baskı

Çoğu dilimleyici ayarları üç katmanda düzenler:

• Yazıcı profili: Tabla boyutu, nozul çapı, başlangıç ve bitiş G-code'u gibi makineye ait bilgiler.
• Filament profili: Sıcaklıklar, soğutma, akış oranı ve geri çekme gibi malzemeye ait ayarlar.
• Baskı profili: Katman yüksekliği, duvar, dolgu, destek ve hız gibi parçaya ait ayarlar.

Bu ayrım işini kolaylaştırır. Örneğin PLA'dan PETG'ye geçtiğinde yalnızca filament profilini değiştirmen yeterlidir; yazıcı ve baskı ayarların aynı kalır. İyi çalışan bir ayarı bulduğunda onu kendi adınla bir profil olarak kaydetmeyi unutma.

Bilmekte yarar olan gelişmiş özellikler

Temel ayarlara alıştıktan sonra, dilimleyicilerin sunduğu bazı gelişmiş özellikler baskı kalitesini ve süresini belirgin şekilde iyileştirebilir.

Değişken katman yüksekliği: Parçanın eğimli ve detaylı bölgelerinde ince, düz ve dikey bölgelerinde kalın katman kullanır. Böylece yüzey kalitesi korunurken baskı süresi kısalır.

Ağaç tipi destek: Destekleri ağaç dalları gibi tek bir gövdeden çatallanarak kurar. Daha az malzeme harcar ve organik modellerde daha kolay sökülür. Destek türleri için destek yapıları yazısına bakabilirsin.

Ütüleme (ironing): Üst yüzey basıldıktan sonra nozul, çok az malzeme iterek yüzeyin üstünden bir kez daha geçer. Düz üst yüzeyler daha pürüzsüz görünür, ama baskı süresi uzar.

Dikiş (seam) konumu: Her katmanın başladığı ve bittiği nokta yüzeyde ince bir iz bırakır. Dilimleyici bu izi bir köşeye, rastgele noktalara ya da arka tarafa yerleştirebilir.

Boyamalı destek ve dikiş: Bazı programlar desteğin ya da dikişin nereye konacağını modelin üzerine fırçayla boyayarak belirlemeni sağlar.

Çok renkli boyama: Uygun donanımla, modelin bölgelerine farklı filamentler atanabilir. Bu konuyu çok renkli 3D baskı yazısında ele alıyoruz.

Değiştirici şekiller (modifier): Modelin belirli bir bölgesinde farklı doluluk ya da duvar sayısı kullanmak için görünmez bir şekil eklenir. Örneğin vida deliğinin çevresi daha yoğun basılabilir.

Dilimleyici seçerken nelere bakmalı?

Program seçerken şu sorular yol gösterir:

1. Yazıcın için hazır profil var mı? Hazır profil, ilk baskıya ulaşmanı kolaylaştırır.
2. Arayüz sana uygun mu? Bazı programlar ayarları basit ve ileri seviye olarak ayırır. Başlangıçta sade görünüm işini görür.
3. İhtiyacın olan özellikler var mı? Çok renkli baskı, ağaç tipi destek, değişken katman yüksekliği ya da yerleşik kalibrasyon testleri gibi.
4. Proje dosyasını nasıl saklıyor? 3MF olarak kaydedilen projeler, yerleşimi ve ayarları birlikte tutar. Formatlar hakkında STL, OBJ, 3MF ve STEP farkı yazısına bakabilirsin.
5. Topluluk desteği nasıl? Yaygın programlarda bir sorunun çözümünü bulmak daha kolaydır.

Birden fazla dilimleyiciyi denemekte sakınca yoktur. Aynı modeli iki programda dilimleyip önizlemeleri karşılaştırmak, ayarların etkisini anlamanın iyi bir yoludur.

Yeni başlayanlar için birkaç öneri

• Önce yazıcının hazır profiliyle bir test parçası bas. Ayarları değiştirmeden önce bir referans noktan olsun.
• Ayarları tek tek değiştir. Aynı anda üç ayarı değiştirirsen hangisinin işe yaradığını anlayamazsın.
• Her baskıdan önce önizlemeyi katman katman kontrol et.
• Sıcaklık kulesi, akış testi ve geri çekme testi gibi kalibrasyon parçalarını bir kez yapmak, sonraki baskılarda zaman kazandırır.
• Sorun yaşadığında belirtiyi not al. İpliklenme, katman kayması ve çarpılma gibi yaygın sorunların nedenlerini 3D baskı hataları yazısında topladık.

Dilimleyiciyi güncel tutmak

Dilimleyiciler sık güncellenir. Yeni sürümler hata düzeltmeleri, yeni yazıcı profilleri ve yeni özellikler getirir. Güncellemeden önce kendi profillerini dışa aktarıp yedeklemek, bir sorun çıkarsa eski ayarlarına dönmeni sağlar. Büyük sürüm değişikliklerinde bazı ayarların adı ya da varsayılan değeri değişebilir; güncellemeden sonraki ilk baskıda önizlemeyi her zamankinden dikkatli kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır.

Programlarla uğraşmadan baskı

Dilimleme, 3D baskının öğrenmesi en keyifli ama zaman isteyen kısmıdır. Yazıcın yoksa ya da ayarlarla uğraşmak istemiyorsan, hazır ürünlerimizi mağazada inceleyebilir veya kendi modelin için özel sipariş isteği bırakabilirsin.