Eksik Ekstrüzyon: Belirtiler, Nedenler ve Adım Adım Teşhis

Eksik ekstrüzyon, yazıcının olması gerekenden daha az plastik basmasıdır; duvarlarda boşluk, üst yüzeyde delikler, ince ve kesik şeritler ve zayıf parçalarla kendini gösterir. En sık nedenler kısmi nozul tıkanması, ekstrüder dişlisinin kayması, makaranın dolanması, hıza göre düşük sıcaklık, nemli filament ve yanlış akış ya da filament çapı ayarıdır. Teşhis için en kolay kontrolden en zahmetliye doğru sırayla ilerlemek gerekir.

Eksik ekstrüzyon tek bir arıza değil, birçok sorunun ortak belirtisidir. Bu yüzden rastgele ayar değiştirmek yerine nedenleri tek tek elemek daha hızlı sonuç verir. Bu yazıda belirtileri tanımayı ve adım adım teşhis yöntemini anlatıyoruz.

Belirtiler

• Duvarlarda boşluklar: Yan yana basılan çevre çizgileri birbirine değmiyor.
• Üst yüzeyde delikler: Üst katmanlar dolguyu tam kapatamıyor.
• İnce ve kesik şeritler: Özellikle hızlı bölümlerde plastik inceliyor ya da kesiliyor.
• Süngerimsi, zayıf parça: Parça hafif ve kolay kırılıyor.
• Tıkırtı sesi: Ekstrüder dişlisi filamenti itemeyip geri kayıyor.

Üst yüzeydeki deliklerin başka nedenleri de olabilir; o durum için üst yüzey delikleri yazısına bakabilirsin.

Belirtinin zamanlaması ipucu verir

Sorunun ne zaman ortaya çıktığı nedeni daraltır:

Adım adım teşhis

1. Makarayı ve filament yolunu kontrol et

En basit nedenle başla:

• Makara rahat dönüyor mu? Makara tutucunun sürtünmesi ya da makaranın sıkışması filamenti zorlar.
• Makarada dolanma ya da düğüm var mı? Filament ucunun makaraya sarıldığı yerde altına kaçmış bir tur, bir süre sonra filamenti kilitler.
• Filament, makaradan ekstrüdere giden yolda bir yere sürtünüyor mu?

2. Sıcaklığı ve hızı kontrol et

Nozul sıcaklığı etiketteki aralığın altındaysa ya da çok hızlı basıyorsan nozul plastiği yeterince hızlı eritemez.

• Sıcaklığı 5 °C'lik adımlarla artırıp sonucu gör.
• Baskı hızını geçici olarak düşür. Sorun azalıyorsa nozulun eritme kapasitesi sınırdadır.
• Bazı dilimleyicilerde saniyede basılabilecek en fazla plastik hacmini sınırlayan bir ayar bulunur. Bu ayar, hızlı bölümlerde akışın kapasiteyi aşmasını önler.

3. Filamenti elle it

Nozulu baskı sıcaklığına ısıt, ekstrüderin gerginlik kolunu gevşet ve filamenti elle aşağı it.

• Kolayca akıyorsa nozul açıktır; sorun ekstrüderdedir.
• Zor akıyorsa ya da akmıyorsa nozul ya da sıcak uç tıkalıdır. Bu durumda nozul tıkanması yazısındaki soğuk çekme ve temizlik adımlarına geç.

Sıcak uca ve nozula çıplak elle dokunma; bu parçalar baskı sıcaklığında ciddi yanığa yol açar.

4. Ekstrüderi incele

Ekstrüder, filamenti dişlilerle kavrayıp iter. Kavrama zayıfsa filament kayar.

• Gerginlik: Çok gevşek gerginlik filamentin kaymasına, çok sıkı gerginlik filamentin ezilmesine yol açar. Üreticinin önerdiği ayarı esas al.
• Dişli temizliği: Dişlilerin arası plastik tozuyla dolarsa kavrama azalır. Küçük bir fırçayla temizle.
• Aşınma: Dişlerin körelmesi zamanla kavramayı zayıflatır.
• Filamentte dişli izi: Filamenti çıkarıp bak. Derin oyuklar ya da kazınmış bölgeler dişlinin filamenti itemeyip yerinde kazıdığını gösterir.

Ekstrüderden gelen tıkırtı sesinin nedenleri için ekstrüder tık tık sesi yazısına bakabilirsin.

5. Ekstrüder kalibrasyonunu yap

Yazıcı, motorun bir turunda ne kadar filament ittiğini bir ayar değeri üzerinden bilir. Bu değer yanlışsa yazıcı her zaman az ya da fazla basar.

Yaygın kontrol yöntemi:

1. Nozulu baskı sıcaklığına ısıt.
2. Filament üzerinde, ekstrüderin girişinden belirli bir uzaklığa işaret koy.
3. Yazıcıya belirli bir uzunlukta filament itmesini söyle.
4. İşaret ile ekstrüder girişi arasındaki kalan mesafeyi ölç ve gerçekte ne kadar filament itildiğini hesapla.

İtilen miktar istenenden azsa ayar değeri düzeltilir. Bu ayarın adı ve nasıl değiştirileceği yazıcının yazılımına göre değişir; kılavuzu esas al. Hazır profillerle gelen pek çok yazıcıda bu değer fabrikada doğru ayarlıdır ve değiştirmek gerekmez.

6. Dilimleyici ayarlarını kontrol et

• Filament çapı: Dilimleyicideki filament çapı ayarı kullandığın filamentle aynı olmalıdır. 1,75 mm filament kullanıp ayar 2,85 mm kalırsa yazıcı çok farklı miktarda basar.
• Akış oranı: Akış oranı ya da ekstrüzyon çarpanı yanlışlıkla düşük ayarlanmış olabilir.
• Çizgi genişliği ve katman yüksekliği: Nozul çapına göre aşırı değerler akışı zorlar.

Akışı doğru ayarlamak için kalibrasyon testleri kullanılır; bunları kalibrasyon baskıları yazısında topladık.

7. Filamenti ve sıcak ucu kontrol et

• Nem: Çıtırtı sesi, kabarcık ve düzensiz akış nem işaretidir. Filamenti kurut.
• Çap tutarsızlığı: Kalitesiz filamentte çap makara boyunca değişebilir. Kumpasla birkaç noktadan ölçüm yapmak fikir verir.
• Isı sürünmesi: Uzun baskılarda bir süre sonra akış azalıyorsa sıcak ucun soğutma fanı yeterince çalışmıyor olabilir. Belirtiler ve çözüm için ısı sürünmesi (heat creep) yazısına bak.
• Bowden boru boşluğu: Bowden sistemlerde borunun sıcak uca tam oturmaması plastiğin araya kaçmasına ve akışın bozulmasına yol açabilir.

Eksik ekstrüzyonu önlemek

• Filamenti kuru ve tozsuz sakla.
• Makarayı takarken ucunun serbest olduğundan, dolanma olmadığından emin ol.
• Yeni bir filament markasına geçtiğinde sıcaklık ve akışı kısa bir testle kontrol et.
• Ekstrüder dişlisini ve nozulu belirli aralıklarla temizle.
• Hız artırırken sıcaklığı ve nozulun eritme kapasitesini göz önünde bulundur.

Kontrol listesi

1. Makara rahat dönüyor ve dolanma yok mu?
2. Sıcaklık hıza uygun mu?
3. Filament elle itildiğinde akıyor mu?
4. Ekstrüder gerginliği ve dişliler temiz ve doğru mu?
5. Ekstrüder kalibrasyonu doğru mu?
6. Dilimleyicide filament çapı ve akış oranı doğru mu?
7. Filament kuru mu?

Her adımdan sonra kısa bir test baskısıyla sonucu kontrol et. Sorunu çözen ilk adımda dur; gerisini değiştirmene gerek yok.

Uğraşmadan bitmiş bir ürün istiyorsan mağazamızı inceleyebilir, aklındaki parça için özel sipariş formu üzerinden bize yazabilirsin.